Diễn văn của ông Michio Seki,

nguyên cố vấn thường trực của RIKEN,

tại dạ tiệc khai mạc triển lăm cá nhân tranh của Nguyễn Đ́nh Đăng

“Niềm sung sướng của sự tưởng tượng”

 

BiCE Tokyo, 8 tháng 10 năm 2005

 

 

 

            Quư vị thân mến,

 

            Tôi chân thành chúc mừng ông Đăng nhân dịp triển lăm cá nhân lần thứ hai (*) ở Nhật tại một nơi tuyệt vời như thế này. Như ông Visigalli đă giới thiệu, tôi là Seki, từng làm việc  một thời gian dài ở RIKEN. Công việc của tôi là nấp sau cánh gà để giúp đỡ các nhà khoa học.

 

            Tiến sỹ Đăng được tiến sỹ Akito Arima mời tới RIKEN vào năm 1994 để hợp tác khoa học. Là một nhà vật lư hạt nhân sáng giá, TS Arima lúc đó là chủ tịch của RIKEN. Sau khi rời khỏi RIKEN, TS Arima trở thành Bộ trưởng Giáo dục, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản.

 

            Tôi đồ rằng vào khoảng năm 1995, sau khi tới sống ở Nhật Bản, ông Đăng đă đi đến quyết định chắc chắn rằng ông sẽ trở thành nghệ sỹ song song với sự nghiệp làm nhà vật lư của ḿnh. Nếu phỏng đoán của tôi đúng, th́ năm nay là dịp kỷ niệm 10 năm. Với nghĩa đó, tôi cho rằng cuộc triển lăm cá nhân này mang một ư nghĩa đặc biệt đối với ông Đăng như một nghệ sỹ chuyên nghiệp.

 

            Khi tôi nhận được tấm thiếp mời mang tên cuộc triển lăm “Niềm sung sướng của sự tưởng tượng” tôi rất đỗi thích thú với bức tranh “Đại dương mùa đông” in trên đó bởi lẽ bức tranh này kể cho chúng ta về cuộc đời của một Đăng - họa sỹ.

 

            Ở trung tâm bức tranh là mẹ của họa sỹ, một nữ bác sỹ xuất sắc, đang chăm sóc cha của họa sỹ, đang phải chống chọi với điều kiện sức khỏe ngày càng suy yếu của ḿnh. Cảnh ở phần nền phía sau chắc phải là quá khứ xa xôi, khi họ gặp nhau lần đầu rồi cùng sống những ngày tươi trẻ của thời sinh viên tại Paris cách đây vài thập niên.

 

            Cha của ông, một giáo viên dạy toán tại phổ thông cấp 3, rất thích vẽ. Ông thường vẽ nhiều h́nh ảnh lên tấm bảng đen ở nhà ḿnh tại Hà Nội, và cậu bé Đăng đă nhận được các ấn tượng mạnh từ nhừng h́nh vẽ của cha ḿnh. Đăng đă ấp ủ ước mơ  trở thành họa sỹ và bắt đầu học vẽ.

 

            Từ đó cậu bé đă say sưa tự học hội họa tựa như một đứa bé trần truồng tập đi. Khoảng 40 năm sau đứa bé đó đă trở thành một họa sỹ chuyên nghiệp. Tôi mường tượng rằng trong dịp kỷ niệm 10 năm sau khi trở thành họa sỹ, ông Đăng đă vẽ bức tranh này với mối suy tư sâu sắc về người cha già của ḿnh, người đă cho ông cú hích đầu tiên vào cuộc đời của một nghệ sỹ.

 

            Những vật thể bay lơ lửng, ḥa sắc trong suốt, không gian bao la, và đặc biệt, độ sâu của thời gian là một số điểm đặc trưng trong tranh của ông Đăng luôn làm tôi kinh ngạc. Ông thường vẽ những h́nh ảnh của Mai, người vợ yêu quư của ḿnh, và Đông, đứa con duy nhất của họ. Tranh của ông bao trùm nhiều thể loại và thường có những câu chuyện ẩn chứa bên trong. Chúng đánh thức trí tuởng tượng của chúng ta. Chúng gấy ấn tượng vô tận cho người xem. Và hôm nay cũng vậy, tôi đă đến đây để nhận được cảm giác tuyệt vời như thế.

 

            Để kết luận, cho phép tôi nói vài lời với hoạ sỹ. Ông Đăng, tôi hy vọng ông sẽ tiếp tục đào nền móng mới theo cách chỉ có ông mới có thể làm, như ông đă từng làm với tư cách một nhà vật lư hạt nhân và một nghệ sỹ trong cái thế giới của riêng ông - cái thế giới khác cả Salvador Dali hoặcVermeer - thế giới của Nguyễn Đ́nh Đăng.

 

            Xin cảm ơn.

 

_________________

(*) Thật ra đây là triển lăm cá nhân lần thứ 4 tại Nhật của Nguyễn Đ́nh Đăng. Xem

http://ribf.riken.go.jp/~dang/profileVN.htm

 

(dịch từ  bản  tiếng Anh)